Beroepskeuze uitleg met PAKSOC/RIASEC model voor HR en recruiters Nederland
Producten
zondag 11 januari 2026
De uitdrukking “schoenmaker, blijf bij je leest” wordt vaak gebruikt om aan te geven dat je je beter niet kunt uitspreken over onderwerpen waar je geen verstand van hebt. De oorsprong van dit spreekwoord gaat terug tot de oudheid en verwijst naar het idee dat iedereen zich zou moeten beperken tot zijn eigen vakgebied.
In de praktijk krijgt deze uitspraak echter regelmatig een andere betekenis. Het wordt soms gebruikt om mensen te ontmoedigen een andere richting in hun loopbaan te kiezen. Alsof je, wanneer je eenmaal een beroep hebt gekozen, dit tot aan je pensioen moet blijven doen. Wie bakker is, blijft bakker. Wie in de techniek werkt, hoort daar te blijven.
Die gedachte past steeds minder bij de huidige arbeidsmarkt in Nederland. Mensen zijn flexibel, ontwikkelen zich continu en beschikken vaak over meer talenten dan één functie vraagt. Met behulp van een assessment krijgen organisaties beter inzicht in iemands capaciteiten, persoonlijkheid en ontwikkelpotentieel, los van functietitels of eerdere werkervaring.
Steeds vaker wordt daarbij gekozen voor een online assessment. Een online assessment maakt het mogelijk om objectief te kijken naar talent, loopbaaninteresses en ontwikkelkansen. Wetenschappelijk onderzoek naar loopbaanontwikkeling en duurzame inzetbaarheid laat zien dat professionals zich meerdere keren in hun carrière succesvol kunnen heroriënteren, zeker wanneer beslissingen worden ondersteund door data uit een goed opgebouwd assessment.
Ook organisaties zien dat het inzetten van assessments en online assessments helpt bij talentontwikkeling, interne mobiliteit en het maken van onderbouwde loopbaankeuzes. Een loopbaan is geen vaststaand pad, maar beweegt mee met interesses, competenties en de veranderende vraag op de arbeidsmarkt.
PAKSOC- of RIASEC-model: de Holland codes
Een model dat steeds vaker gebruikt wordt, is het PAKSOC of RIASEC-model. Binnen dit model wordt iemands karakter weergegeven op 6 dimensies:
Hetzelfde profiel kan worden opgesteld van een functie. Vergelijk je vervolgens iemands persoonlijke profiel met het profiel van een bepaalde functie en je ziet meteen of sprake is van een match. Zo blijken bijvoorbeeld een bakker en een bouwvakker heel veel overeenkomsten te hebben in hun beroepskeuze.
Goed nieuws voor zowel bouwbedrijven die kampen met chronische personeelstekorten; zij kunnen een nieuwe bron van personeel aanboren. En goed nieuws voor bakkers voor wie even geen werk meer is (of wie geen zin meer hebben om zoete broodjes te bakken) levert deze nieuwe manier van kijken nieuwe kansen op.
Kijk meer naar interesses en drijfveren
Beroepskeuzetesten op basis van interesses en drijfveren laten zien dat de arbeidsmarkt vaak te sterk is ingedeeld in vaste functieprofielen. In de praktijk blijken talenten, motivatie en karaktereigenschappen minder strikt te passen binnen deze traditionele hokjes dan vaak wordt aangenomen.
Bij het kiezen van je loopbaan is het daarom belangrijk om verder te kijken dan functietitels of bestaande rolomschrijvingen. Mensen beschikken over een combinatie van interesses, vaardigheden en drijfveren die in meerdere functies en sectoren tot hun recht kunnen komen. Door loopbaanmogelijkheden niet te beperken, maar juist te verbreden, ontstaat er meer ruimte voor duurzame inzetbaarheid en ontwikkeling.
Organisaties die werken met een assessment of online assessment krijgen beter inzicht in deze bredere talenten. In plaats van te sturen op één vast profiel, maken beroepskeuzetesten het mogelijk om het potentieel van mensen in kaart te brengen en te koppelen aan verschillende loopbaanrichtingen.
Deze benadering sluit aan bij de veranderende arbeidsmarkt in Nederland, waar flexibiliteit en mobiliteit steeds belangrijker worden. Het kiezen van je loopbaan is geen eenmalige beslissing, maar een proces waarin interesses, persoonlijkheid en ontwikkeling centraal staan.
Hoe krijg je een beeld van iemands interesses en drijfveren?
Veel hrm-professionals zouden die oproep maar wat graag opvolgen. Maar daarvoor moet je wél weten wat iemands interesses en drijfveren zijn. Je kunt ernaar vragen, maar dit levert op zijn best slechts een gedeeltelijk beeld. Door de natuurlijke neiging tot sociaal wenselijk antwoorden kan dit beeld ook nog eens vertroebeld zijn.
Om iemand uitgebreid te laten onderzoeken door een team psychologen gaat te ver. Maar met de online mbo-beroepskeuzetest The Bridge Career van TestGroup krijg je, voor een fractie van de kosten, een minstens zo volledig en overzichtelijk rapport over de persoonlijkheid, interesses en loopbaanankers van je kandidaat.
Online mbo beroepentest
De mbo beroepentest The Bridge Career is een online test. Hij is ontwikkeld door een team waarin zowel mensen uit de praktijk als wetenschappers van de Universiteit Utrecht een grote rol spelen. Dat betekent dat de online mbo beroepentest niet alleen wetenschappelijk gevalideerd (en dus betrouwbaar) is, maar dat hij ook grote waarde heeft op de werkvloer.
De test maakt gebruik van artificiële intelligentie (AI) en geeft inzicht in de carrièrevoorkeuren en loopbaanankers van de kandidaat. De normative-ipsative split technologie zorgt dat het systeem meteen doorheeft wanneer de kandidaat sociaal wenselijk antwoord geeft en stelt extra vragen om te garanderen dat de rapportage niet te manipuleren is. Vraagtekens zetten bij de gerapporteerde scores is daardoor iets uit het verleden.
De online mbo beroepentest telt in totaal 312 vragen. Dat klinkt als een grote uitdaging, maar de praktijk leert dat de meeste mensen in een half uur al klaar zijn met het invullen.
Afnemen mbo beroepentest zonder gedoe
Het afnemen van een online mbo beroepentest is zo makkelijk als maar mogelijk is. Wanneer je besluit een kandidaat een beroepentest aan te bieden (of er zelf een wilt afnemen) vraag je deze aan via de website. 30 minuten later kan de kandidaat de testvragen beantwoorden. Omdat het online is, kiest de kandidaat zelf de tijd en plaats waar hij of zij de test uitvoert.
Het systeem vergelijkt de antwoorden van de kandidaat met de profielen van 232 mbo-beroepen en vertelt of er sprake is van een match. Daarnaast geeft de online mbo beroepentest inzicht in je persoonlijkheid, je competenties en je interesses.
Het resultaat is een waarheidsgetrouwe rapportage die iemands carrièreprofiel duidelijk weergeeft. Met dit rapport in de hand kun je een toekomst uitstippelen.
Online assessments bestellen
Ben je op zoek naar een betrouwbare manier om online assessments of tests te bestellen voor jouw kandidaten? Bezoek onze bestelpagina voor online assessments en bestel gemakkelijk een test per kandidaat. Als je liever een eigen account op ons assessment systeem wilt, kunnen wij dit binnen één dag voor je regelen. Op deze manier heb je volledige controle over de assessments en tests die je aan jouw kandidaten aanbiedt. Met ons systeem kun je snel en efficiënt assessments afnemen, zodat je jouw sollicitatieproces kunt optimaliseren en de beste kandidaten kunt selecteren. Kies voor TestGroup en bestel vandaag nog jouw online assessments.
Video: Loopbaantest voor mbo, hbo en wo/master
Wil je medewerkers of kandidaten helpen bij het kiezen van hun loopbaan? The Bridge Career is een praktische loopbaantest die inzicht geeft in interesses, drijfveren, talenten en loopbaanvoorkeuren. De test maakt duidelijk welke richtingen goed passen, ongeacht opleidingsniveau.
Al meer dan 10 jaar is dit een veelgebruikte loopbaantest voor mbo, hbo en wo master. Organisaties gebruiken de test bij loopbaanbegeleiding, ontwikkeling en heroriëntatie. The Bridge Career is uitsluitend beschikbaar voor bedrijven en organisaties.
-
Wat is het PAKSOC/RIASEC model en hoe helpt het bij beroepskeuze?
-
Het PAKSOC/RIASEC model is een internationaal erkend raamwerk dat interesses en drijfveren van mensen koppelt aan beroepsrichtingen. Het helpt HR-professionals en recruiters beter te begrijpen welke rollen het beste passen bij iemands voorkeuren en talenten.
-
Waarom is beroepskeuze belangrijk voor HR teams en recruiters?
-
Een goede beroepskeuze ondersteunt duurzame inzetbaarheid, motivatie en prestaties binnen organisaties. Het voorkomt mismatch tussen medewerker en functie, wat leidt tot hogere betrokkenheid en betere resultaten.
-
Hoe verschilt een beroepskeuze-test van een traditionele functieprofiel-analyse?
-
Een beroepskeuze-test richt zich op de persoon en zijn interesses, terwijl traditionele functieprofielen vooral kijken naar taken en eisen van een rol. Door bij de persoon te beginnen, krijgen HR teams dieper inzicht in potentieel en ontwikkeling.
-
elke loopbaantesten en assessments ondersteunt het PAKSOC/RIASEC model?
-
The Bridge Career is een voorbeeld van een test die elementen van interesse- en drijfverenkoppeling gebruikt om loopbaan- en beroepskeuze te onderbouwen. Deze online assessments geven HR teams concrete data om beslissingen te nemen.
-
Hoe kan het model helpen bij het kiezen van de juiste opleiding of vervolgopleiding?
-
Het model laat zien welke interesses het beste aansluiten bij bepaalde studierichtingen. Hierdoor kunnen medewerkers en kandidaten sterker gefundeerde keuzes maken bij het kiezen van een opleiding.
-
Is het PAKSOC/RIASEC model toepasbaar voor mbo, hbo en wo opleidingen?
-
Ja. Het model is breed toepasbaar en kan worden gebruikt om talenten en voorkeuren te koppelen aan beroepen en opleidingen op mbo-, hbo- en wo-niveau binnen de Nederlandse context.
-
Kunnen recruiters dit model gebruiken bij selectieprocessen?
-
Absoluut. Recruiters kunnen beroepskeuze-inzichten gebruiken om kandidaten te matchen met functies waar ze het meeste potentieel hebben, wat de kans op succesvolle plaatsing vergroot.
-
Wat zijn de voordelen van een online assessment boven papieren testen?
-
Online assessments zijn schaalbaar, objectiever en makkelijker te integreren in werving- en ontwikkeltrajecten. Ze leveren direct bruikbare resultaten en inzichten voor HR teams.
-
Hoe draagt het model bij aan interne mobiliteit binnen organisaties?
-
Het model maakt talenten en interesses zichtbaar waardoor HR beter kan adviseren over herplaatsing, promotiekansen of omscholing. Dit stimuleert interne carrière-ontwikkeling.
-
Hoe implementeren HR teams beroepskeuze-testen in hun talentstrategie?
-
HR teams integreren beroepskeuze-testen bij onboarding, loopbaangesprekken, ontwikkelplannen en bij werving om objectieve data te gebruiken voor beslissingen over talentontwikkeling en personeelsplanning.
-
Hoe gebruiken HR teams deze testen binnen hun organisatie?
-
HR teams gebruiken loopbaantesten zoals The Bridge Career voor talentontwikkeling, interne mobiliteit, studiekeuze-ondersteuning en loopbaangesprekken om medewerkers beter te begeleiden in hun ontwikkeling.
Online assessment tips
